Błażej Brzostek laureatem Nagrody Literackiej Znaczenia 2026

Dzielimy się z Wami cudowną wiadomością, która oficjalnie rozpoczyna tegoroczne festiwalowe odliczanie.

Laureatem Nagrody Literackiej Znaczenia 2026 został Błażej Brzostek, autor książki „Życie codzienne kobiet w PRL” wydanej przez Państwowy Instytut Wydawniczy.

Decyzję o przyznaniu Nagrody podjęła Kapituła w składzie:

Zofia Król – przewodnicząca Kapituły

Joanna Mueller

Urszula Zajączkowska

Elżbieta Szymańska

Adam Pluszka

Błażej Brzostek laureatem Nagrody Literackiej Znaczenia 2026 — „Życie codzienne kobiet w PRL”, autor: Błażej Brzostek, wyd. PIW

Uzasadnienie Kapituły:

„Życie codzienne kobiet w PRL” Błażeja Brzostka to książka pisana z tej części codzienności, której wielka historia z reguły nie zauważała. Autor sięga po pamiętniki, poradniki, prasę i dokumenty, by zrekonstruować świat kobiecej pracy podtrzymującej życie: gotowania, prania, kolejek, opieki, sąsiedzkich kręgów wzajemności. Brzostek nie poprzestaje jednak na wpisywaniu kobiecych historii w czas cykliczny, oddany rytmom, periodom, obowiązkom, rytuałom. Tym poświęcona jest pierwsza część jego drobiazgowej, osadzonej w realiach, ale też po ludzku czułej książki. W drugiej części badacz (a zarazem wspaniały opowiadacz!) wpisuje życie codzienne kobiet w czas historyczny, w opowieść linearną, rozpisywaną na przełomy polityczne w okresie PRL, które dotąd opowiadano głównie z punktu widzenia mężczyzn. Brzostka interesuje przede wszystkim wolność – taka, jak ją rozumiały, definiowały i przeżywały same świadkinie epoki. „Wyrywanie się ku wolności oznacza narastającą arytmię codzienności” – pisze autor w odniesieniu do jednego z filmowych obrazów kobiet w PRL-u. I tę arytmię minionego czasu, odzywającą się w świadectwach swoich bohaterek, Błażej Brzostek wychwytuje z dokładnością wręcz elektrokardiograficzną. To właśnie za wsłuchanie się w żywo bijące echa kobiecych znaczeń chcemy uhonorować Autora Nagrodą Znaczenia 2026.

Błażej Brzostek – historyk pracujący na Uniwersytecie Warszawskim i w Muzeum Warszawy. Zajmuje się historią społeczną i dziejami miast. Za książkę „Wstecz. Historia Warszawy” do początku otrzymał w 2022 roku Nagrodę Stowarzyszenie Autorów ZAiKS im. Karola Małcużyńskiego za varsaviana oraz Nagrodę Literacką m.st. Warszawy w kategorii „Książka o tematyce warszawskiej”. Pisał o życiu robotników warszawskich lat stalinizmu, o codzienności w przestrzeni publicznej Warszawy i o kuchni w PRL-u. Zajmuje się także historią Rumunii, opublikował Paryże Innej Europy, czyli porównawczą historię Bukaresztu i Warszawy, pisał o rumuńskim wybrzeżu czarnomorskim i jego kolonizacji turystycznej. Interesuje się także historią zegarmistrzostwa. Jego najnowsza książka, wydane przez Państwowy Instytut Wydawniczy, to „Życie codzienne kobiet w PRL”.

Festiwal Znaczenia to wydarzenie budowane wokół jednej książki. Na podstawie wybranego przez kapitułę tytułu organizujemy debaty, seanse filmowe, wystawy sztuki, spotkania autorskie i warsztaty dla dzieci, które wszystkim pozwalają pogłębić i poszerzyć znaczenia zawarte w tekście. Najważniejszym kryterium wyboru książki jest jej zdolność do inicjowania dyskusji, pobudzania działań i spotkań ludzi.

To właśnie wokół książki Błażeja Brzostka będziemy tworzyć program tegorocznej, VI edycji Festiwalu Literackiego Znaczenia. Spotkamy się 19 i 20 września w Wołominie, a festiwal zakończymy 21 września w Warszawie, w Mazowieckim Instytucie Kultury. Już pracujemy nad programem i możemy zdradzić jedno: chcemy spojrzeć na PRL uważnie, przez codzienność kobiet: pracę, dom, relacje, marzenia i obowiązki, a także przez opowieści o oporze, lokalną pamięć i wspomnienia wołomińskich rodzin.

Będzie dla tych, którzy pamiętają.

Dla tych, którzy znają PRL tylko z opowieści.

Będzie dla wszystkich, w każdym wieku.

Organizatorzy: Gmina Wołomin, Mazowiecki Instytut Kultury, Samorząd Województwa Mazowieckiego, Miejska Biblioteka Publiczna im. Zofii Nałkowskiej w Wołominie

Współorganizator: Miejski Dom Kultury w Wołominie, Centrum Aktywności Wołomin – Stara Elektrownia

Do zobaczenia we wrześniu

Zapraszamy na festiwalową stronę: znaczenia.pl

oraz Facebooka.